MUKADDİME: (Tercümân-ı Ahvâl Mukaddimesi)

                Mademki toplum içinde yaşayan halk bunca kanunla sorumludur, elbette yazarları kendi vatanının yararına dair fikirler sunmayı kazanılmış haklarından sayar. Eğer buna bir kanıt aranacak olursa eğitilmiş milletlerin yalnız politika gazetelerini göstermek yeterlidir.

                Bu durum devletçe de uygun görülmüştür ki Tanzimat’ın oluşumunda gazete çıkarılmasına izin verilmişti. Hatta Müslüman olmayan azınlıkların çıkardığı gazeteler haklarının bile ötesindedir. Fakat asıl Osmanlı gazetelerinin bahsine gelince şimdiye kadar kimse özel gazete çıkarma ihtiyacı duymamıştır. Hele şükürler olsun ki bu durum sonunda gerçekleşti.

                Şimdi bu gazete ülke içerisinden ve dışarısından haberler verecek olmasından ötürü Tercümân-ı Ahvâl adı verilmesi uygun görüldü. Bu gazetenin çıkarılması gereği açık ve net bir şekilde ortadadır ki bu sebeple bu ihtiyaca cevap vermek üzere çıkarılacaktır.

                                                                                                                                      21.Ekim.1860 Tercümân-ı Ahvâl’’

1.       Yukarıdaki metnin konusu nedir? Belirtiniz.

2.       Yukarıdaki metinden çıkarılacak en kapsamlı yargı nedir?

3.       Gazeteye bu ismin verilmesinin sebebi nedir? Yazınız.

                            Görüp ahkâm-ı asrı münharif sıdk u selâmetten

                            Çekildik izzet ü ikbâl ile bâb-ı hükümetten  (Namık Kemâl)

(Asrın değer yargılarının doğruluktan ve kurtuluş yolundan sapmış olduğunu görüp onurumuzla ve kendi isteğimizle hükümet kapısından çekildik)

4.       a) Yukarıdaki beytin kafiye düzenini ve çeşitlerini bulunuz.
        b) Yukarıdaki beyitte şair (değer yargıları - doğruluk - hükümet kapısı) kavramları ile neleri anlatmak istemiştir.

5.       Bir yayın organı olarak 1831’de çıkmaya başlayan TAKVİM-İ VAKAYİ,  resmî bir gazete idi. Daha sonra yarı resmî olarak 1840’ta İngiliz Churchill tarafından CERİDE-İ HAVADİS çıkartıldı. İlk edebî ve özel gazete ise 1860 yılında çıkarılan TERCÜMAN-I AHVAL dir.

               Yukarıdaki boşlukları uygun olacak biçimde doldurunuz.

6.       Tanzimat dönemi sanatçılarından Şinasi’nin, edebiyatımıza getirdiği yeniliklerden (edebiyatımızdaki ilklerinden) üç tanesini yazınız.

7.       “Çağdaşlaşma” kavramı üzerine düşüncelerinizi belirtiniz.

8.       Tanzimat Birinci Dönem sanatçılarından üç tanesini yazınız.

9.       Tanzimat edebiyatında ortaya çıkan yeni edebi türler nelerdir, bu türlerin gazete ile ilişkisini açıklayınız.

10.    “Müsâvât” (Eşitlik) kelimesinin sizde oluşturduğu çağrışımı birkaç cümle ile ifade ediniz.

Not: Her soru 10 puan, toplam 100 puan, süre 40 dakikadır.  

                                                                                                                                                  Sinan AVCI

                                                                                                               Ders Öğretmeni

CEVAPLAR

1.       Yukarıdaki metnin konusu; ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahvalin çıkışı ve çıkması gerekliliğidir.

2.       Yukarıdaki metinden çıkarılacak en kapsamlı yargı; özel ve bağımsız bir gazetenin çıkması gerekliliğinin ortaya çıkmış olması ve bu nedenle de böyle bir gazetenin çıkarılmaya başlanmasıdır.

3.       Bu gazete ülke içerisinden ve dışarısından haberler verecek olmasından ötürü Tercümân-ı Ahvâl adı verilmiştir.

4.       a) Kafiye düzeni: aa şeklindedir. –ten: Redif ; -met: Zengin kafiye
        b) Şair devrin değer yargılarının bozulduğunu ve doğuluktan eser kalmadığını hükümet kapısının da bu bozulmaya ayak uydurduğunu ve bu sebeple de hükümet işlerinden ayrıldığını ifade ediyor.

6.       Şinasi ilk özel gazeteyi çıkardı, ilk tiyatro eserini yazdı, ilk defa noktalama işaretlerini kullandı.

7.       Çağdaşlaşma; çağa ayak uydurma ve çağın gerekliliklerini yerine getirme, gelişme demektir.

8.       Şinasi – Namık Kemal – Ziya Paşa.

9.       Tanzimat edebiyatında ortaya çıkan yeni edebi türler; roman hikâye, tiyatro, makale gibi türlerdir. Bunlar gazete ile halka ve edebiyat dünyasına yayılmışlardır.

10.  “Müsâvât” (Eşitlik) kelimesi gerek sosyal yapı gerekse siyasi yapı içindeki fert ile fert ve toplum içindeki fertlerin ilişkilendirilmesindeki hak ve özgürlükler kelimesini karşılar.

Kalıcı Bağlantı Yorum (0) Yorum yaz! Arkadaşına Gönder!

0 yorum yazılmıştır